Almanya - Berlin Körler ve Görme Engelliler Derneği Faaliyetleri

Almanya’da 150.000 kişi kör, yaklaşık 500.000 kişi de görme engelli olarak yaşamını sürdürüyor. Sağlıklı gözlere sahip insanların farkında dahi olmadan yaşadığı birçok ayrıntı onlar için başarılması gereken adımlar oluyor. Örneğin, caddede ezilmeden karşıdan karşıya geçmek ya da ellerini yakmadan ütü yapmak gibi.

Almanya’da ilk Körler Derneği Berlin’de 1874 yılında kuruldu. Derneği körler, körler için kurdu. Kendi kendilerine ve birbirlerine yardımcı olmak için. Böyle bir derneğin kurulması o zamanlar körler arasında bir bilinç yükselmesine vesile oldu. Kendi sorunlarını kendilerinin çözmeye çalışmaları güven gelişimini beraberinde getirdi.
Körler Derneği’nin kurulması tesadüfî olmadı. Önce körler alfabesi (Braille Alfabesi) bulundu ve böylece körler için eğitime katılma imkânı doğdu. Derneğin adı 1900’lü yılların başına kadar körler olarak adlandırıldı ancak daha sonra körlüğün farklı aşamaları ve farklı göz hastalıkları dikkate alınarak görme engelliler tabiri kabul gördü ve derneğin adı farklılaştı, Berlin Körler ve Görme Engelliler Derneği (Der Allgemeine Blinden- und Sehbehindertenverein Berlin – ABSV) oldu (www.absv.de). ABSV Almanya’daki körler ve görme engelliler derneklerinin örgütlendiği, kısaca DBSV olarak nitelendirilen “Deutscher Blinden-und Sehbehindertenverband e.V” adlı çatı kuruluşunun da üyesi (www.dbsv.org).Derneğin basın sözcüsü Paloma Rädel ile görüşerek edindiğimiz bilgileri sizler için derledik.
KÖRLÜĞÜN YASAL OLARAK TANIMIAlmanya’da gören göz olarak kabul edilen gözün görme oranının yüzde 2’den fazla olmaması halinde kişi yasal olarak kör kabul ediliyor. ABSV kör ve görme engellilerin yanısıra onların ailelerine, arkadaşlarına, işverenlere yönelik olarak geniş çaplı danışmanlık hizmeti veriyor, kurslar, seminerler, günlük hayatı kolaylaştırıcı pratik bilgiler sunuyor, tıbbi ve hukuksal sorunlarda körlerle görme engelliler için mücadele ediyor. Öte yandan körler ile görme engellilerin toplumsal yaşamlarını kolaylaştırmak için onların kamu alanında veya trafikte karşılaştığı sorunları en aza indirgeyebilmek için çalışmalar yapıyor, toplumsal yaşama, iş hayatına entegrasyonları ve eşit haklara kavuşmaları için talepler formüle ediyor.
Dernek Berlin’de yaşayan, aralarında Türklerin de bulunduğu 2500 kör ve görme engellinin haklarını savunuyor. Derneğin yönetim kurulu, seminer yöneticileri, kurs başkanları körlerle görme engellilerden oluşuyor. Sadece dernekte örneğin basın sözcüsü olarak görev yapan Paloma Rändel gibi personel görme sorunu yaşamayan kişilerden oluşuyor. Derneğin çalışmaları üye aidatları ve bağışlarla yürütülüyor. Üyelik aidatı engellilik derecesine göre 5 ila 9 Euro arasında değişiyor. Devlet desteği her zaman olmasa bile bazen proje bazında sağlanabiliyor.
YAŞLILIKTA KÖRLÜK BÜYÜK SORUNGünümüzde kör doğan bebeklerin sayısı yok denecek kadar azaldı. Bunun böyle olmasını insanlık tıptaki ilerlemeye borçlu. Erken doğan bebekler için kuvöz icat edildiğinde ilk yıllar tecrübesizlikten ötürü kuvöze çok fazla oksijen verildi. Gerçi bebeklerin çoğu yaşadı, büyüdü ama aşırı oksijenden dolayı gözlerinin ışığını kaybetti. Fazla oksijen göz ağının parçalanmasına ve dolayısıyla körlüğe sebep oluyor. Artık böyle bir tehlike yok ama buna karşılık ilerleyen tıp sayesinde insan ömrü uzadı. Günümüzde yaşlılık döneminde sarı nokta (makula dejenerasyonu) hastalığı çok yoğun bir şekilde ortaya çıkıyor. Sarı nokta hastalığı merkezi görmeden sorumlu bir retina hastalığı ve 55 yaşından sonra sık rastlanıyor, ilerlemesi halinde görme kaybına yol açıyor ve görme kaybı çok kısa bir sürede körlüğe dönüşebiliyor. Bu hastalıkta erken tanı çok önemli. Hastalığı iyileştirmek mümkün değil ama uygulanacak tedavi sayesinde ilerlemesini durdurmak mümkün.
ERKEN TEŞHİS VE BİLGİLENME ÇOK ÖNEMLİ
Mümkün olduğu kadar çok insanı göz hastalıkları ve tedavileri üzerine bilgilendirmeye çalışıyoruz. Erken teşhisin önemini anlatmaya çabalıyoruz. Örneğin, şeker hastalarının ağır göz hastalıklarına yakalanma ihtimali çok yüksek ama hastaların çoğu bundan habersiz. Bilgilendirme için göz kliniklerinde başhekimlerin verdiği konferans dizileri düzenliyoruz. Yaşlılığa bağlı bazı göz hastalıklarını, örneğin katarakt hastalığını tedavi etmek mümkün. Gözlerde kuruma yaşanması çok yaygın bir rahatsızlık. Düzenlediğimiz konferanslarda katılımcılara çeşitli tavsiyelerde bulunuyoruz ve sorularını cevaplıyoruz.
ÜYE OLMAYANLARA DA YARDIM EDİLİYOR MU?
Biz gözleriyle sorunu olan herkese yardımcı oluyoruz. Yani „Gözlerime bir şeyler oluyor. Gözlüğüm artık işe yaramıyor. Yardıma ihtiyacım var” diyen herkes bize danışmaya gelebilir. Bu kişinin hizmetlerimizden yararlanması için bize üye olması gerekmez. Sadece telefon ederek bir randevu alması gerekiyor. Beş danışmanımız var. Danışmanların hepsi özel eğitimlerden geçmiş insanlar. Teknik ve hukuksal çerçeveleri biliyorlar. Engelli pasosunun nasıl alınabileceğinden tutun da engellilere yönelik yardımlara kadar her konuda bilgileri var. Almanya’da engellilere yönelik çok yardım olanağı var ama bunlar pek bilinmiyor. Biz insanları kişisel ihtiyaçlarına göre bilgilendiriyoruz. Bilgilendirmenin yanı sıra resmi dairelere yazılması gereken mektupları yazıyoruz ya da dilekçeleri hazırlıyoruz. Bazen hasta olarak hastalık sigortalarından destek görmek sorun olabiliyor. Bu sorunların çözümüne katkıda bulunuyoruz. Gerekirse hukuksal yollar ile hastaların haklarını arıyoruz ve genellikle de başarılı oluyoruz. Hiç kimse sorunlarla tek başına boğuşmak zorunda değil.
KİŞİYE ÖZEL EĞİTİM İMKÂNLARI
Görme yeteneğini kaybeden genç veya yaşlı, herkes için güncel yaşamını idame ettirmesi, özellikle de bunu başkalarına bağımlı olmadan yapması çok önemli. Gözler sağlıklıyken yapılan tüm işler görme zorluğu başlayınca büyük sorun teşkil ediyor, hayat tamamen değişiyor. Sadece görme yeteneğini kaybeden kişi değil, aile bireyleri de ilk önce ne yapacaklarını bilemiyorlar. Burada ABSV devreye giriyor ve hem görme yetersizliği yaşayanlara hem de yakınlarına hayatlarını kolaylaştıran kurslar, seminerler sunuyor. Görme engellilere evde günlük hayatlarını idame ettirebilecekleri pratik yaşam bilgileri iletiliyor. Daha önce otomatikman yapılan ocağı yakma, yemek pişirme, çamaşır makinesini çalıştırma, dikiş dikme gibi eylemleri nasıl yapabilecekleri öğretiliyor. Evin dışında ise örneğin, Berlin gibi büyük bir kentte toplu taşıma araçlarını nasıl kullanabilecekleri, beyaz renkli kör bastonunu nasıl kullanabilecekleri ve daha birçok dışarıdaki hayatta gerekli bilgiler aktarılıyor. Beyaz kör bastonunu kullanmayı bilmeyenler için kurslar da tertipleniyor.
SOSYAL VE KÜLTÜREL ETKİNLİKLER
Berlin Körler ve Görme Engelliler Derneği’nin neredeyse her semtte ez az bir grubu bulunuyor. Üyeler ve üye olmayanlar bir araya gelip sohbetler ediyorlar. Dernek üyelerinin doğum günlerini kutluyor. Üyelerle birlikte müzelerle kültür kurumlarına ziyaretler yapılıyor. Müzelerde normal ziyaretçilere izin verilmediği halde körler heykellere dokunabiliyorlar. Birlikte konserlere, sinemalara gidiyorlar. Dernek körler ve görme bozukluğu olanlar için bir de kütüphane oluşturmuş durumda. Ücretsiz olarak yararlanma imkâna olan kütüphaneden sesli kitapların yanı sıra film de ödünç almak mümkün. Kütüphanenin imkânlarından yararlanabilmek için bir engelliler pasosuna sahip olmak gerekiyor.
GÖRME ENGELLİ SİNEMAYA GİDER Mİ?Yeni iletişim teknolojileri sayesinde artık kör ve görme engelliler de film seyredebiliyorlar. ‘Audiodiskription’ olarak adlandırılan sistem sayesinde bu mümkün oluyor. Söz konusu uygulamada filmde diyalogun bulunmadığı bölümler, örneğin, seyirciye sadece manzaranın gösterildiği yerler ‘Audiodiskription’ tekniği ile görme yetersizliği olan seyirciye anlatılıyor. İlgili teknolojiyi Apple şirketi ilk kez App olarak sistemine aldı ancak artık her akıllı telefonda bulmak mümkün. Bunun için ‘Greta’ isimli App’i telefonda aktif hale getirmek gerekiyor. Böylece görme yetersizliği olan biri de diğer seyirciler gibi istediği zaman istediği sinemaya gidip film izleyebiliyor. Ne var ki, teknolojinin sunduğu imkânlar yararlanabilmek için akıllı telefonu kullanmayı da öğrenmek lazım. Bunun için dernekte sunulan kurslardan yararlanmak mümkün.
TALEPLER NELER?
Kamu alanındaki asansörlerde kaçıncı katta olduğunuzu, kapının açıldığının veya kapandığının sesli olarak bildirilmesi görme sorunu olmayanlar için “Ne gereği var?” şeklinde yorumlanabilir ancak bunun böyle olabilmesi için görme engelliler derneği büyük çabalar gösterdi. Trafik lambalarında körlerin karşıdan karşıya geçmelerini sağlayan ses verici cihazların lamba direklerine yerleştirilmesi için de yine büyük emek harcandı. Berlin Körler ve Engelliler Derneği, görme sorunu olanların hayatını kolaylaştırmak için kentteki tüm trafik lambalarına bu tür cihazların konulmasını talep ediyor. Şimdiye kadar kentteki trafik lambalarının yarısına söz konusu cihazlardan konulmuş durumda. Dernek kendini tanıtan ve hangi istikamete gideceğini bildiren otobüsler ve tramvayların hizmete sokulmasını da talep ediyor.
GÜLAY DURGUT / BERLİN
FOTO: DBSV/A.Friese
11.04.2015 09:00
Kaynak: http://zaman-online.de/absv-k%C3%B6r-g%C3%B6rme-engelli-sizin-fark%C4%B1...

Yazı Kategorisi: