Üniversitelerin Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümleri’nin “Engellilik Farkındalığı” Üzerine Bir Araştırma

Article's English Name: A Research on “Disability Awareness” in Information and Records Management Departments of Universities
Makale Künye Bilgisi
Journal Name:
Bilgi Dünyası
Publishing Year: 2008
Volume: 9
Number: 2
Page Numbers: 399-430
Yazar Bilgileri
1. Yazar
Author Name: Fatoş SUBAŞIOĞLU
Author Title: Doçent
Author University: Ankara Üniversitesi
Author Department: Bilgi Ve Belge Yönetimi Anabilim Dalı
Yazar E-posta:
fsubasioglu@hotmail.com
Makale İçerik Bilgileri
Article Language:
Türkçe
Anahtar kelimeler:
Egitim
Engelliler
Kütüphanecilik ve bilgi bilim
Ders programları
Abstract (Original):
Tüm insanlar eşit doğar ve topluma katılımda eşit haklara sahiptir.
Ancak gerçek yaşamda kimi gruplar, sosyal durumları, bilişsel ve
fiziksel farklılıkları açısından söz konusu haklara sahip
olamamaktadırlar. Engelliler de bu grubun bir kategorisini
oluşturmaktadır. Engelli bireylerin sorunları, hiç kuşkusuz küresel
insan hakları sorunudur ve engellilikle ilgili en önemi nokta, toplumda,
“farkındalığın yaratılması”, “anlaşılma” gereksinimlerinin
karşılanmasıdır. Son yıllarda gelişmiş veya gelişmekte olan ülkeler,
engel türü ne olursa olsun, toplumsal yaşam içinde engelli tabanlı
ayrımcılıkla mücadele etmek, toplumsal farkındalığı artırmak için
engelli katılımlı eğitim, bilgiye erişim, sosyal politikalar, ekonomi gibi
modellerin oluşturulması gerektiğinde birleşmektedirler. Bu çalışmanın
amacı, toplumsal ve bireysel gereksinimler doğrultusunda bilgi hizmeti
sunan kütüphanecileri yetiştiren ülkemiz Bilgi ve Belge Yönetimi
Bölümlerinin engelli farkındalıklarının eğitim programlarına yansıyan
yönlerini saptamaya yöneliktir.

Key Words:
Library and Information Science
Education
curricula
disabled people
Abstract (English):
Humans have equal rights in joining the society. However, in real life
some groups of people cannot exercise these rights fully, with regard
to the diversities in their social, cognitive and physical conditions.
Disabled people constitute one of those groups. The problem of
disabled ones is certainly a global human rights problem, and the
most important point concerning the disabled ones lies in “creating
awareness” In recent years developed and developing countries
agree on the struggle against disabled-based discrimination, and are
in need of the models such as disabled-participated education,
information retrieval, social policies and utilization of economic policy
tools in their societies. The aim of this study is to determine the
disabled awareness to be reflected in the curricula of Information and
Records Management Departments in our country.

Referanslar:
Akdeniz Üniversitesi Özel Gereksinimli Bireyler İçin Araştırma,
Uygulama ve Eğitim Merkezi. (2008). 25 Mart 2008 tarihinde
http://www.akdeniz.edu.tr/ogm/index.html adresinden erişildi.
Akgül, M. K. ve Vercan, R. (2003). Özürlülerin işgücü niteliklerinin
artırılması için eğitimlerinde bilgisayar teknolojilerinin kullanımı. 10
Nisan 2008 tarihinde http://www.tsd.org.tr/index.php?option
=com_content&task=view&id=123&Itemid=2997 adresinden erişildi.
Anadolu Üniversitesi Engelliler Araştırma Enstitüsü. 25 Mart 2008
tarihinde http://www.anadolu.edu.tr/akademik/ens_engars/
adresinden erişildi.
Ankara Üniversitesi Engelsiz Kampüs Projesi. 25 Mart 2008 tarihinde
http://oeaum.ankara.edu.tr adresinden erişildi.
Avrupa Birliği’nin Engellilerle İlgili Stratejisi. 11 Mart 2008 tarihinde
http://statik.iskur.gov.tr/tr/dis_iliskiler/ab_engelli_stratejisi.htm
adresinden erişildi.
Barnes, C. (1997). A legacy of oppression: A history of disability in
Western culture. L. Barton ve M. Oliver (Yay. Haz.). Disability
Studies: Past, Present and Future içinde (ss. 4–24). 12 Nisan
2008 tarihinde http://www.leeds.ac.uk/disability-studies/archiveuk/
Barnes/chap1.pdf adresinden erişildi.
Becker, N.J. (2000), Service learning in the curriculum: preparing LIS
students for the next millennium. Journal of Education for Library
and Information Science, 41(4), 285-93.
Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi. 17 Nisan 2008
tarihinde http://www.ozevvakfi.org/isikyolu/pdf/bmehs.pdf
adresinden erişildi.
Braithwaite, J. ve Mont, D. (2008). Disability and poverty: A survey of
World Bank poverty assessments and implications. 4 Nisan 2008
tarihinde http://siteresources.worldbank.org/DISABILITY/
Resources/280658-172608138489/WBPovertyAssessments.pdf
adresinden erişildi.
Butdisuwan, S. (1999). Information services to the disadvantaged
person :A challenge for information professionals in Thailand. 65.
Bilgi Dünyası 2008, 9(2):399-430 Engellilik Farkındalığı Üzerine Bir Araştırma
428
IFLA Genel Konferansı, Bangkok’da sunulan bildiri. 2 Nisan 2008
tarihinde http://www.ifla.org/IV/ifla65/papers/022-132e.htm
adresinden erişildi.
Carlos, D. J. (2005). Instruction in disability services and adaptive
technology in schools of library and information science: A survey
of the curriculum. 2 Nisan 2008 tarihinde
http://etd.ils.unc.edu/dspace/bitstream/1901/170/1/deborahcarlos.
pdf adresinden erişildi.
Commitment to an International Convention on the Rights of Disabled
Persons. 10 Nisan 2008 tarihinde http://www.dpa.org.sg/
publication/dpaaug2001/p6.htm adresinden erişildi.
Engelsiz ODTÜ Koordinatörlüğü. 25 Mart 2008 tarihinde
http://www.engelsiz.metu.edu.tr/ adresinden erişildi.
Ershova, T. V. ve Hohlov, Y. E. (2000). Migrating from the library of
today to the library of tomorrow: re- or e-volution? 66. IFLA Genel
Konferansı, Küdüs’de sunulan bildiri. 28 Mart 2008 tarihinde
http://www.ifla.org/IV/ifla66/papers/063-110e.htm adresinden
erişildi.
Galler, A. M. (1997). The inclusion of library services to
disadvantaged persons in library school curricula: A survey. IFLA
Journal, 23, 365-370.
Hacettepe Üniversitesi Engelliler Araştırma ve Uygulama Merkezi.
(2008). 25 Mart 2008 tarihinde http://www.engelsiz.hacettepe.
edu.tr adresinden erişildi.
Haynes, D. E. (1989). The switch library: New service in rehabilitation
librarianship. Bulletin of the Medical Library Association, 77(1), 15-18.
İstanbul Üniversitesi Özürlüler Araştırma ve Uygulama Merkezi. 25
Mart 2008 tarihinde http://www.iu.edu.tr/merkezler/oaum/
index.htm adresinden erişildi.
Karataş, K. (2002). Engellilerin toplumla bütünleşme sorunları: Bir
sosyal politika yaklaşımı. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 2(2), 43-55.
Kavanagh, R. ve Sköld, B. C. (2005). Libraries for the blind in the
information age: Guidelines for development. Amsterdam: IFLA.
Fatoş Subaşıoğlu Bilgi Dünyası 2008, 9(2):399-430
429
26 Mart 2008 tarihinde http://www.ifla.org/VII/s31/pub/
Profrep86.pdf. adresinden erişildi.
Library and information services for individuals with disabilities: An
NCLIS hearing in Washington, DC July 8, 1999. (2000).
Washington, DC: U.S. National Commission on Libraries and
Information.
Norton, M. J. (1992). Effective bibliographic instruction for deaf and
hearing-impaired college students. Library Trends, 41(1), 118-150.
28 Mart 2008 tarihinde http://people.rit.edu/easi/lib/ oppo6.htm
adresinden erişildi.
Okinawa Charter on Global Information Society. Okinawa, July 22,
2000. (2000). 12 Nisan 2008 tarihinde http://www.g8.utoronto.ca/
summit/2000okinawa/gis.htm adresinden erişildi.
Özürlü ve engelli vatandaşlar için hizmet: Çalışma belgesi. (2000).
Türkiye Bilgi Toplumu 2010, [CD içinde]. Ankara: T.C. Ulaştırma
Bakanlığı – Türkiye Ulusal Enformasyon Altyapısı (TUENA) Proje
Ofisi.
Özürlüler ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun. (2005). Resmi Gazete,
07.07.2005, sayı, 25868.
Özürlüler ve yaşam algısı. 3 Nisan 2008 tarihinde
http://www.psikolojikdanisma.net/ozurluler.htm adresinden erişildi.
Perelman, D. (2007). Program aims to make technology more
accessible. 12 Nisan 2008 tarihinde http://www.nysforum.
org/committees/itaccessibility/newsletters/april07-accessnewsletter.
aspx adresinden erişildi.
Rubin, R. J. (2002). Serving people with disabilities. Different Voices,
Common Quest. ALA OLOS Preconference’da sunulan bildiri. 4
Nisan 2008 tarihinde http://staging.ala.org/ala/
aboutala/offices/olos/outreachresource/docs/people_with_disabiliti
es.pdf adresinden erişildi.
Bilgi Dünyası 2008, 9(2):399-430 Engellilik Farkındalığı Üzerine Bir Araştırma
430
Russel, M. (2003). Too many human rights. 7 Nisan 2008 tarihinde
http://www.globalpolicy.org/socecon/un/2003/0714rights.htm
adresinden erişildi.
Sakat Kişilerin Hakları Beyannamesi: Birleşmiş Milletler Genel
Kurulu’nun 9 Aralık 1975’deki Toplantısında kabul edilen 3447
sayılı Sakat Kişilerin Hakları Beyannamesi. (1975). 5 Nisan 2008
tarihinde http://www.tsd.org.tr/index.php?option=com_content&
task=view&id=314&Itemid=1362 adresinden erişildi.
Sarıoğlu, S. Özürlülük, sosyal hizmetler ve küreselleşme. 5 Nisan
2008 tarihinde http://www.sosyalhizmetuzmani.org/ozurluluk
kuresellesme.doc adresinden erişildi.
Süleyman Demirel Üniversitesi Engelliler Araştırma ve Uygulama
Merkezi. 25 Mart 2008 tarihinde http://enar.sdu.edu.tr/ adresinden
erişildi.
Şahin, H. (2004). Engelilik kimin sorunu? Bireyin mi, toplumun mu?
Öz-Veri, 1(1), 40-50.
Velleman, R. A. (1980). Library service to the disabled an annotated
bibliography of journals and newsletters. Serials Libraries, 5(2),
49-60.
Walling, L. L. (2004). Educating students to serve information seekers
with disabilities. Journal of Education for Library and Information
Science, 45(2), 137-148.
World Health Organization-WHO. (2008). 5 Nisan 2008 tarihinde
http://www.who.int/en/ adresinden erişildi.
Yontz, E., ve de la Peña McCook, K. (2003). Service-Learning and
LIS Education. Journal of Education for Library & Information
Science, 44(1), 58.
Yükseköğretim Kurumları Özürlüler Danışma ve Koordinasyon
Yönetmeliği. (2006). Resmi Gazete, 20.06.2006. sayı, 26204.
Dosyayı PDF Formatında İndirmek İçin Tıklayın

Yazı Kategorisi: