Görme Engelli Üniversite Öğrencilerinin Bilgi Erişim Sorunları Üzerine Yapılmış Bir Araştırma

Article's English Name: A Study on Information Retrieval Problems of Visually Impaired University Students
Makale Künye Bilgisi
Journal Name:
Bilgi Dünyası
Publishing Year: 2012
Volume: 13
Number: 1
Page Numbers: 93-116
Yazar Bilgileri
1. Yazar
Author Name: Aynur AYDIN
Yazar E-posta:
aynuraydin@yahoo.com
Makale İçerik Bilgileri
Article Language:
Türkçe
Anahtar kelimeler:
Görme engelliler
Üniversite Öğrencileri
üniversite kütüphaneleri
üniversite kütüphaneleri
Bilgi erişim
Kütüphane hizmetleri
Abstract (Original):
Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler üretilen bilgi miktarını artırmakta ve çeşitli ortamlarda sunulan
bilgiye erişebilmek giderek daha önemli hale gelmektedir. Çok çeşitli ve çok yönlü bilgiye gereksinimleri
olan görme engelli üniversite öğrencileri öğrenimleri süresince farklı formatlarda bilgiye erişim alanında
problemler yaşamaktadırlar. Çalışma kapsamında görme engelli üniversite öğrencilerinin kullandıkları bilgi
kaynakları, kütüphaneler, üniversite kütüphanelerinden aldıkları hizmetler, üniversite kütüphanelerinin
kullanımında yaşadıkları problemler ile web sitelerine ilişkin sorunları araştırılmıştır. Ayrıca, görme engelli
öğrencilere yönelik olarak üniversite kütüphaneleri tarafından sağlanan olanaklar, hizmetler, bu konuda
yaşanan problemler ve kütüphanelerin ileriye yönelik planları da araştırılmıştır. Bulgular, ülkemizdeki üniversite
kütüphanelerinin görme engelli öğrencilerin gereksinimlerini karşılayamadığını, üniversite kütüphanelerinin
görme engellilere yönelik koleksiyon, hizmet ve olanaklar açısından yetersiz olduğunu, üniversite
kütüphane web sayfaları tasarlanırken görme engellilerin erişilebilirliğinin göz önüne alınmadığını göstermektedir.

Key Words:
visually impaired
University students
information retrieval
University Libraries
Library services
Abstract (English):
Developments in information and communication technologies increase the amount of information
produced and the importance of access to information in various formats. Visually impaired university
students who have various and multi-directional information needs have problems with accessing
information in various formats during their education. In this study, information resources, libraries and
library services used by visually impaired students, along with the problems they encounter when they use
university libraries and library web sites were investigated. Additionally, facilities and services provided by
university libraries for the visually impaired students, problems libraries encounter while providing these
facilities and services and their future plans were also investigated. The results indicate that information
needs of visually impaired students are not satisfied by the university libraries. University libraries are
insufficient in terms of developing collection, services and facilities for visually impaired and accessibility of
visually impaired is not taken into account while university library web pages are designed.

Referanslar:
Altı Nokta. (2008). Görme engelli kütüphaneleri. 10 Nisan 2010 tarihinde http://www.6nokta.org.tr/
kutuphaneler.html adresinden erişildi.
Assistive. (2009). Wikipedia. 16 Mayıs 2009 tarihinde http://en.wikipedia.org/wiki/Assistive_
technology adresinden erişildi.
AssProducts. (2009). Types of assistive technology products. 16 Mayıs 2009 tarihinde http://www.
microsoft.com/enable/at/types.aspx adresinden erişildi.
Aydın, A. (2011). Görme engelli üniversite öğrencilerinin bilgiye erişim sorunları. Yayımlanmamış
yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
Bakırcı, R. (2009). Milli Kütüphane’de görme engellilere sunulan hizmetler ve gelişmeler. Bilgi
Dünyası, 10(1), 136-142.
Brazier, H. (2007). The role and activities of the IFLA libraries for the blind section. Library Trends,
55(4), 864-878.
Enç, M. (1972). Görme özürlüler: Gelişim, uyum ve eğitimleri. Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim
Fakültesi.
Epp, M.A. (2006). Closing the 95 percent gap: Library resource sharing for people with print
disabilities. Library Trends, 54(3), 411-429.
GETEM. (2009). Görme Engelliler Teknoloji ve Eğitim Laboratuvarı. 15 Eylül 2009 tarihinde http://
www.getem.boun.edu.tr/ adresinden erişildi.
Güleroğlu, S. ve Sümer, A. (1982). Görme özürlüler: Gelişim, uyum ve eğitimleri. Ankara: Körler
Ortaokulu.
IFLA. (2005). Libraries for the blind in the information age: Guidelines for the development. 20 Mart
2009 tarihinde http://archive.ifla.org/VII/s31/pub/Profrep86.pdf adresinden erişildi.
Kanık, L. (1994). Görme engellilere yönelik kütüphane hizmetleri. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi,
Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
Kaynar, M. (1992). Görme özürlüler için kütüphane hizmeti. Türk Kütüphaneciliği, 6(2), 114-117.
Kazak, M. (2008). Görme engellilere yönelik kütüphanecilik hizmetlerinde Türkiye’deki son
gelişmeler. Türk Kütüphaneciliği, 22(2), 216-221.
Keener, J.M. (2004). Internet-based courses: Observations of faculty developers/teacher and students
with disabilities at 4-year public institutions in Tennessee. Yayımlanmamış doktora tezi, East
Tennessee State University, Johnson City.
Konuşan kitaplık. (2009). Konuşan kitaplık. 15 Eylül 2009 tarihinde http://www.mkutup.gov.tr/
konusankitap/ adresinden erişildi.
116
BİLGİ DÜNYASI, 2012, 13 (1) 93-116 Aynur AYDIN
Lazzaro, J.J. (2001). Adaptive technologies for learning and work environments. Chicago: American
Library Association.
Ozida. (2007a). 11 Eylül 2009 tarihinde http://www.ozida.gov.tr/arastirma/tr_ozurluler_
arastirmasi.pdf adresinden erişildi.
Ozida. (2007b). 18 Eylül 2009 tarihinde http://www.ozida.gov.tr adresinden erişildi.
Özel Eğitim. (2009). 11 Eylül 2009 tarihinde http://orgm.meb.gov.tr/ adresinden erişildi.
Subaşıoğlu, F. (2008). Üniversitelerin bilgi ve belge yönetimi bölümlerinin “engellilik farkındalığı”
üzerine bir araştırma. Bilgi Dünyası, 9(2), 399-430.
TURGOK. (2009). Türkiye görme özürlüler kitaplığı. 8 Şubat 2010 tarihinde http://www.turgok.org/
hakkimizda.php adresinden erişildi.
Visual. (2009). Visual disabilities. 20 Mayıs 2009 tarihinde http://www.webaim.org/articles/visual/
adresinden erişildi.
YökEngelli. (2010). 8 Nisan 2010 tarihinde http://www.aa.com.tr/tr/yokte-engelli-ogrenciçalışması-
2.html adresinden erişildi.
World Health Organization (WHO). (2009). Visual impairment and blindness. 15 Mayıs 2009 tarihinde
http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs282/en/index.html adresinden erişildi.
Dosyayı PDF Formatında İndirmek İçin Tıklayın

Yazı Kategorisi: 

İlgili Yazı Kategorisi: