GÖRME ENGELLİ ÇOCUKLARIN BİLİŞSEL GELİŞİMLERİ VE 0-6 YAŞIN ÖNEMİ

Makale Künye Bilgisi
Journal Name:
İstanbul Üniversitesi Psikoloji Çalışmaları Dergisi
Publishing Year: 2001
Volume: 22
Number: 1
Page Numbers: 47-79
Yazar Bilgileri
1. Yazar
Author Name: Hale (Aksuna) Ergenç
Author Faculty: Edebiyat Fakültesi
Author Department: Psikoloji Anabilim Dalı
Makale İçerik Bilgileri
Article Language:
Türkçe
Anahtar kelimeler:
Bilişsel Gelişim
Görme engelli çocuklar
erken müdahele
az görenler
WISC-R
Abstract (Original):
Görme Engelli İlköğretim Okulu öğrencilerinin, okula başlama yaşına geldiklerinde gören yaşıtları gibi gelişmiş olmadıkları, sınıf seviyeleri ilerledikçe (eğitim süresi arttıkça) bu gelişim farkının azal-madiği, bunun yanında önemli sayıda öğrencinin Öğrenme güçlüğü yaşadığı gözlenmiştir. Bu gelişim yetersizliğinin ve öğrenme güçlüklerinin nedenlerini araştırmak üzere görme engelli öğrencilerin bilişsel gelişimleri incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre 0-6 yaş dönemindeki gelişimin ne kadar önemli olduğu ve "Erken müda-hele" çalışmalarının görme engelli çocukların bilişsel gelişimlerini ne derece etkilediği tartışılmıştır. Bu araştırma üç çalışmadan oluşmuştur:1.
Çalışmada; Kesitsel düzende, Görme Engelliler İlköğretim Okulu'nda birden altıncı sınıfa kadar olan 36 kız, 66 erkek, toplam 102 görme engelli öğrencinin bilişsel gelişimleri gören yaşıtlarının ortalamasına (WISC-R normlarına) göre incelenirken, 61 az gören ile 41 hiç görmeyen öğrencinin bilişsel gelişim düzeyleri de karşılaş -tırılmıştır. Sınıf seviyeleri ilerledikçe, eğitim ortamının etkisi ile, başlangıçtaki gelişim farkının telafi edilmiş olacağı beklenmiştir.2.
Çalışmada; îlk çalışmada beklenen sonuç elde edilmeyince, okul ortamının etkisi boylamsal düzende yapılan çalışmayla aranmış olup, aynı Görme. Engelliler İlköğretim Okulu'nun 8 kız, 23 erkek, toplam 31 birinci sınıf öğrencinin bilişsel becerilerinde gelişme olup olmadığı, öğretim yılının başındaki ve sonundaki puanları karşılaştırılarak araştırılmıştır.
3.
Çalışmada ise; Kesitsel düzende çalışma yapılmış ve "erken müdahale" görmüş olan 2 kız, 4 erkek, toplam 6görme engelli çocuğun bilişsel gelişimleri, okula başlama yaşındaki hem gören çocukların normları hem de "erken müdahale" görmemiş Görme Engelliler Okulu öğrencilerinin bilişsel gelişimleri ile karşılaştırılmış tır.
Tüm görme engelli çocukların bilişsel becerilerinin (uzun süreli hafıza, kısa süreli hafıza, dikkat, aritmetik ve dil becerileri, muhakeme, soyut düşünce) gelişimi WISC-R testinin Sözel Bölümü ile incelenmiştir. Görme engelli okul çocuklarının bilişsel beceri puanları, gören yaşıtlarına göre bir standart sapma gerilik göstermiştir. Erken müdahale görmüş olan çocukların bilişsel gelişim puanları gören yaşıtlarından farklılık göstermemişken, görme engelli olup "erken müdahale" görmemiş yaşıtlarından anlamlı derecede yüksek çıkmışlardır. Hiç görmeyen ve az gören okul öğrencileri karşılaştırıldığında; hiç görmeyenler az görenlerden anlamlı şekilde yüksek puan almışlardır.
Bu bulgulara dayanılarak, görme engelli Türk çocukları için; "erken müdahale" nin ve "az görenlerin eğitimV'nin ne kadar ivedi -bir gereksinim olduğu vurgulanmaktadır.

Key Words:
Visually Impaired Children
Cognitive Development
Early Intervention
blind children
low vision
WISC-R
Abstract (English):
The students in "The School of Visually Impaired Children" had been observed as developmentally delayed when compared to the sighted peers all through the primary education and many had learning difficulties. Therefore, this research was conducted to analyze the cognitive development of visually impaired children in order to find out the reasons of observed delays and to see the impact of 0-6 years. The study was carried out in three sections:
1. Cross sectional design: 102 students (36 girls, 66 boys) from • the first to the sixth grade of the visually impaired school were analyzed, expecting the developmental gap with the sighted peers at the beginning to be overcome until the end of the primary education. Also, the development of the 41 blinds were compaired with that of 61 low vision students.
2. Longitudinal design: The cognitive development of 31 visually impaired (8 girls, 23 boys) primary education beginners of the same school were assessed at the beginning and at the end of the first grade, with pre and post tests to see the impact of the school environment which was thought to be more adventageous in comparision to the disadventageous home environment.
3. Cross sectional design: 6 visually impaired children who had early intervention were compaired with those who had not, at the age of six in respect to the sighted peers.
All the children were given the Verbal Subtests of WISC-R to assess and evaluate the development of cognitive abilities, namely; memory, attention, judgement, abstract thinking, arithmetic and language abilities.
while the children who had early intervention scored at the same level. Also, blinds scored significantly higher than the low vision children.
It is concluded that, "early intervention" and "low vision education" is urgently needed for Turkish visually impaired children.

Referanslar:
Adelson, E.
&
Fraiberg, S.
(1974)
. Gross motor development of Infants blind from birth. Child Development, 45, 114-116.
Bigelow, A.E. (1987). Early word of blind children. Journal of Child Language, 14, 47-56.
Brown, A.L., & Ferrara, R. (1985). Diagnosing zones of proximal development. In J.V. Werthsch (Ed), Culture, communication, and cognition: Vygotskian perpectives, pp. 273-305, Cambridge University Press.
Cushman, C., Heydt, K., Edwards, S., Clark, M.J., Allon, M., (1992). Perkins activity and resource guide: A Handbook for teachers and parents of students with visual and multiple disabilities. Volume One & Two. Watertown-Massachusetts: Perkins school for the blind.
(2000).
Çocu
k Haklarına Dair Sözleşme: Çocuk Haklan ile
ilgili Mevzuat, Türkiye Cumhuriyeti-Unicef, Ankara.
Ergenç, Z.H. (2000). ER-GEÇGE: Ergenç 0-6 yaş görme engelli çocuklar gelişim envanteri, İstanbul Üniversitesi Yayını, istanbul: AB Ofset.
Ergenç, H., Akdaş, K, Baykal, T, Çalışkan, M., Demirkol, M.,
Nuhoğlu, A.t Özcan, H., Sayman, F, Seçkin, Y, Tüysüz, B. (2000). 5. Sağlık ve Çocuk Refahı Komisyonu: Özürlü (engelli) Çocuklar Alt Komisyon Raporu. 1. istanbul Çocuk Kurultayı: İstanbul Çocuk Raporu. Istanbul:İstanbul Çocukları Vakfı Yayınlan, 247-274,
Fraiberg, S.
(1977)
. Insights from the blind. New York: Basic Books.
78
GÖRM
E ENGELLİ ÇOCUKLARIN BÎLİŞSEL GELİŞİMLERİ
Higgins, L.C.
(1973)
. Classification in congenitally blind children. New York: American Foundation for the Blind. (Research Series, No.25)
Hödapp,
R.M
. (1998) Development and disabilities. New York: Cambridge University Press.
Holbrook, M.C. (1996). Children with visual impairment. USA: Woodbine House Inc.
Hull, X, & Mason, H. (1995). Performance of blind children on digit-span tests. Journal of Visual Impairment & Blindness, Mar-Apr., 166-169.
Moore, V., & Mc Conachie, H. (1994). Communication between blind and severely visually impaired children and their parents. British Journal of Developmental Psyhology, 12, 491-502.
Mulford, R.C. (1988). First words of the blind. In M.D. Smith & J.L. Locke (Eds), The Emergent Lexicon; The Child's development of linguistic vocabulary, pp. 293-338. New York Academic Press.
Özyürek. M. (1995). Görme yetersizliği olan çocuğu bağımsızlığa hazırlamak için ana baba rehberi. T.C. Başbakanlık Aile Araştırma Kurumu Yayınlan. Ankara: Bizim Büro Basımevi.
Pogrund,
R.L.
, Fazzi. D.L. & Lampert, J.S. (1992). Early Focus:
Working with young and visually impaired children and their families. New York: American Foundation for the Blind.
Sattler, J.M. (1992). Assessment of children (3rd ed). San Diego, CA: Sattler.
Savaşır. T.. & Şahin. N. (1988). Wechsler çocuklar için zeka ölçeği
HALE (AKSUNA) ERGENÇ
79
Smits. B.W.G.M. & Mommers, M.J.C. (1976). Differences between blind and sighted children on WISC verbal subtests. New Outlook for the blind, 70, 240-246.
Sucuoğlu, B., Küçüker, S., & Kobal, G. (1997) Ev ağırlıklı erken eğitim programlarının gelişim geriliği olan bebeklerin gelişimi üzerindeki etkisinin incelenmesi, 7. Özel Eğitim Günleri Bildiri Kitabı, Eskişehir: Karatepe Yayınlan.
Sucuoğlu, B., Ceber, H., Özenmiş, P., & Kaygusuz, Y. (1998). Küçük adımlar erken eğitim programlarının hafif ve ağır derecede gelişimsel geriliği olan bebekler/çocuklar üzerindeki etkisinin incelenmesi, 8. Ulusal Özel Eğitim Kongresi Bildiri Kitabı, Edirne.
Tillman, M.H. (1967b). The performance of blind and sighted children on the Wechsler Intelligence Scale for Children: Study //. International Journal for the Education of the Blind, 16, 106-112.
Tillman, M.H., & Bashaw, W.L. (1968). Multivariate analysis of the WISC scales for blind and sighted children. Psyhological Reports, 23, 523-526.
Tillman, M.H., & Osborne, R.T. (1969). The performance of blind and sighted children on the Wechler Intelligence Scale for Children: Interaction effects. Education of the Visually Handicapped. 1. 1-4.
Warren, D. H. (1984). Blindness and early childhood development (2nded) New York: American Foundation for the Blind.
Warren, D. H. (1994). Blindness and children: An individual differences approach. Cambridge University Press..
Zweibelson, I., & Barg, C.F (1967). Concept development of blind children. New Outlook for the Blind, 61, 218-222.
Dosyayı PDF Formatında İndirmek İçin Tıklayın

Yazı Kategorisi: 

İlgili Yazı Kategorisi: