DAISY (Digital Accessible Information System)

Daisy Nedir?

Görme engelliler için sesli kitap oluşturuken okunan metinler CD'lere MP3 veya Wav formatında kaydedilirdi. Bir görmeyen kitabı dinlerken, kitabını normal bir müzik CD sinden farksız olarak dinlemekteydi. Yani herhangi bir noktada durması, tekrar o noktadan başlayabilmesi, bir kelime geriye, bir cümle geriye gidebilmesi, o ses dosyası üstünde gezinebilmesi mümkün değildi. Hatta o kadar dinlediği kitapta aynı yere gelebilmesi için büyük çabalar ve zaman harcaması gerekliydi. Görme engellileri, kitap sayfası çeviremeyen spastik ve fiziksel engellilerin bu ihtiyaçlarına çözüm için bir konsorsiyum kurularak özel bir teknoloji ve format geliştirilmiştir. Avrupa ve Amerikadaki tüm kütüphaneler ve bu alanda çalışan tüm kurumlar engelliler için kayıtlarını erişilebilir kayıt şekli olan Daisy formatında kaydetmeye başlamışlardır. Bu formatta kaydedilmiş bir kitap görme engelliye, gören insanlar kitabı nasıl okuyorlarsa aynı okuma imkanını sağlamaktadır. Yani kitabı sesli dinlerken anında dizine gidebilir, dizin üstünden istediği sayfaya gidip okuyabilir, cümle cümle, kelime kelime, paragraf paragraf okuma yapabildiği gibi, istediği ve önemli gördüğü noktalara işaret koyarak istediğinde işaretlediği noktalara erişebilir durumdadır.

Daha yakından bakarsak;

Görme, spastik engelliler ve bazı hastalık gurubunda olanlar ile kitap okumaya zaman bulamayanlar için • Digital Accessible Information System (Dijital Erişilebilir Bilgi Sistemi kısaltmasıdır.
• Uluslararası multimedya doküman formatı standardıdır.
• Daisy konusunda çalışanlar bir araya gelerek DAISY Consortium oluşturmuşlardır. 1996'dan itibaren tüm yayınlanmış bilgilerin görme veya öğrenme bozukluğu olan insanlara sunulması için bu sistemi geliştirmiştir. DAISY sistemi sayesinde, görme sorunu nedeniyle okuyamayan, spastik, parkinson gibi birçok rahatsızlıktan dolayı kitap tutamayan veya yazamayan insanlara yardımcı olma amaçlanmıştır.
İlk DAISY standardı 1992 yılında İsviçre'li engelli kitabevi olan Talboks-TPB tarafından DOS tabanlı işletim sistemi için geliştirilmiştir. 1997 yılı Ağustos ayında altı farklı milletten engelli kitabevleri tarafından uluslararası DAISY-Consortium kurulmuştur.
2000 yılından beri DAISY-Standardı Microsoft tarafından desteklenmektedir. 2001 yılında Japon Plextor firması tarafından Victor adında ilk Sesli kitap oynatıcı geliştirildi.
DAISY tamamen erişilebilir ve gezilebilir zenginleştirilmiş bir multimedya okuma deneyimi sağlar.
Daisy metin ve ses senkronizasyonu sunar. İstenirse kitap hem metin hem ses içerebilir.
DAISY ile sesli kayıtlar, profesyonel okuyucu tarafından yapılabildiği gibi, TTS dediğimiz sentetik konuşma programlarıyla da oluşturulabilir
DAISY Braille çıkışı destekler. Görme engellilerin kabartma cihazlarında çalışır
• DAISY, okuyucusuna kitap üstüne önemli noktalara işaretler koyma, dipnotu okuma, sayfaya gitme, başlıklara erişimi, kalınan yerden devam etme, cümle cümle satır satır dinleme gibi imkanlar sağlar. Kaynakça ve dizin gibi noktalara hızlı göz atma ve erişme imkanı sağlar.
• DAISY hem basit hem de gelişmiş okuma ihtiyaçlarını karşılar. Daisy formatında üretilmiş kitap birçok aygıt ve yöntemle dinlenebilir.
• DAISY erişilebilir kitaba ihtiyaç duyan engelliler ile okumayı seven herkese KİTAP OKUMA hizmeti sunar

Daisy Nasıl Dinlenir?

DAISY çalarlarla her yerde. Bu cihaz içindeki TTS sayesinde texti sese çevirerek okuyabilir. FS Reader, AMIS gibi daisy okuyucu bilgisayar programlarıyla bilgisayardan okunabilir Mobil Telefonlarda (örneğin; daisy2go yazılım) MP3 çalarla – Kısıtlı navigasyon iPhone, iPod Touch ve iPad cihazlarıyla dinlenebilir. Daisy kitap, daisy desteği olmayan ses çalıcıların tamamında MP3 olarak dinlenebilir ancak sayfa üstünde ileri geri işaret koyma, sayfaya gitme gibi özellikler kullanılamaz. Bazı dijital DAISY oynatma cihazları kayıt yeteneğine sahip olduğundan, öğrenci derslerini ve önemli notlarını kaydedebilir. Bu sayede kendi özetlerini ve notlarını alma imkanı sağlar.
Kaynak: http://brailleteknik.com/daisy_kitap.html

Yazı Kategorisi: